Adam-ay neyi ifade eder?
Adam-ay, uzun süreli proje veya programlarda toplam insan emeğini aylık ölçeğe taşır. Örneğin 6 adam-ay efor, seçilen çalışma standardına göre yaklaşık altı tam zamanlı kişi-aylık emek anlamına gelir.
Bu ifade, projenin altı ay süreceği anlamına gelmez. Altı adam-aylık efor tek kişiyle altı aya, iki kişiyle teorik olarak üç aya veya işlerin yapısına bağlı olarak farklı bir takvim süresine dönüşebilir.
1 adam-ay kaç adam-gün ve kaç adam-saattir?
En sık kullanılan pratik varsayımlardan biri ayda 20 iş günü ve günde 8 çalışma saatidir. Bu standartta 1 adam-ay 20 adam-gün, 160 adam-saat olur. Fakat bu evrensel kural değildir.
Örneğin kurum 22 iş günü üzerinden kapasite planlıyorsa 1 adam-ay 22 adam-gün olarak ele alınabilir. Bu nedenle adam-ay içeren teklif ve sözleşmelerde dönüşüm standardı açıkça belirtilmelidir.
| Örnek standart | Karşılığı |
|---|---|
| 1 adam-gün | 8 adam-saat |
| 1 adam-ay | 20 adam-gün |
| 1 adam-ay | 160 adam-saat |
| 2 adam-ay | 40 adam-gün / 320 adam-saat |
Adam-ay ile proje süresi neden aynı değildir?
Adam-ay toplam eforu gösterir; proje süresi ise aktivitelerin sırası, paralelleşme imkânı, kritik yol, karar beklemeleri ve ekip kapasitesiyle belirlenir. 12 adam-ay eforun dört kişiye bölünerek üç ay olarak planlanması yalnızca kaba bir kapasite matematiğidir.
Örneğin tasarım tamamlanmadan üretime başlanamıyor, test belirli bir prototipi bekliyor veya bir uzman yalnız yüzde 30 kapasiteyle projeye katılabiliyorsa takvim süresi bölme işleminden daha uzun olacaktır.
Adam-ay ile FTE arasındaki fark
Adam-ay çoğunlukla işin ne kadar toplam efor gerektirdiğini anlatır. FTE ise belirli bir dönemde ne kadar tam zamanlı eşdeğer kaynak bulunduğunu gösterir. Bu nedenle biri talebi, diğeri kapasiteyi anlatmak için daha uygundur.
Örneğin proje 6 adam-ay efor istiyor olabilir. Elinizde üç ay boyunca 1 FTE kapasite varsa teorik kapasite 3 adam-aydır; arada 3 adam-aylık kapasite açığı vardır. Ancak rol ve yetkinlik farkları nedeniyle salt FTE karşılaştırması da tek başına yeterli değildir.
Takvim ayı ile gerçek proje kapasitesi arasındaki fark
Bir çalışanın bir ayda 20 iş günü bulunması, projeye 20 adam-gün ayırabileceği anlamına gelmez. Operasyonel işler, toplantılar, izinler, eğitimler ve diğer projeler gerçek kullanılabilir kapasiteyi düşürür.
Örneğin teorik olarak 20 iş günü olan bir ayda kişi yalnız 12 gün projeye ayrılabiliyorsa gerçek proje kapasitesi 0,6 FTE civarındadır. Bu kişi tam zamanlı görünse bile projeye bir tam adam-ay kapasite sağlamaz.
Adam-ay kullanımına proje örnekleri
Bir ürün geliştirme programında analiz 1,5 adam-ay, tasarım 2 adam-ay, geliştirme 5 adam-ay, test 2 adam-ay ve proje yönetimi 1 adam-ay olabilir. Toplam 11,5 adam-ay efor vardır; fakat paralel ekipler ve bağımlılıklar nedeniyle takvim süresi bu toplamdan doğrudan çıkarılamaz.
Bir danışmanlık programında üç danışmanın dört ay boyunca ortalama yüzde 50 kapasite çalışması yaklaşık 6 FTE-ay kapasite üretir. Bu, kabaca 6 adam-aylık eforu taşıyabilir; ancak farklı uzmanlıkların aynı anda gerekip gerekmediği ayrıca kontrol edilmelidir.
Teklif ve sözleşmelerde adam-ay kullanırken ne yazılmalı?
Adam-ay ticari birim olarak kullanılacaksa belirsizliği azaltmak için dönüştürme kuralı açık olmalıdır. Aksi halde taraflar aynı terimi farklı şekilde yorumlayabilir.
- Bir adam-ayın kaç iş günü kabul edildiği
- Bir iş gününün kaç saat olduğu
- Resmi tatil ve izinlerin nasıl ele alınacağı
- Kısmi zamanlı kaynakların FTE hesabı
- Fazla mesai veya hafta sonu çalışmasının birime etkisi
- Efor biriminin fiyat, kapasite ve takvimle nasıl ilişkilendirildiği